Sektori energjetik ndodhet në një gjendje shumë më stabile, rajoni e përballoi krizën energjetike dhe tani tashmë po lundrojmë në ujëra më të qeta me çmime të stabilizuara, thekson drejtori ekzekutiv i “Nomagas”, Bajram Rexhepi, pas pjesëmarrjes së tij në takimin ministror të Grupit të Nivelit të Lartë për Ndërlidhjen Energjetike të Evropës Qendrore dhe Juglindore (CESEC), që po mbahet sot dhe nesër në Athinë.
Në bisedë me korrespondenten e MIA-s nga Athina, ai thekson rëndësinë e ndërlidhjes rajonale, flet për interkonektorin me Greqinë, i cili përveç gazit natyror do të shërbejë edhe për transmetimin e hidrogjenit, duke potencuar se ndërtimi i një centrali rajonal në TEC Negotinë do të jetë një nga projektet më të rëndësishme energjetike në vend, si dhe për krizën energjetike.
– Këtë vit sektori energjetik është në një gjendje shumë më stabile. Me siguri ju kujtohet se vitin e kaluar u paralajmëruan shumë skenarë të këqij se rajoni do të mbetej pa gaz natyror dhe pa energji elektrike për shkak të agresionit rus në Ukrainë, por rajoni e përballoi situatën dhe aktualisht tregu i gazit natyror dhe i energjisë elektrike është shumë stabil. Sigurisht, edhe çmimet janë stabilizuar, kështu që mund të themi se rajoni e përballoi krizën dhe në periudhën e ardhshme do të lundrojmë në ujëra shumë më të qeta, në kuptimin që do të ketë stabilitet, kapacitete dhe sasi të mjaftueshme të gazit natyror dhe të energjisë elektrike, dhe sigurisht që nuk priten ndryshime dramatike në këtë sektor të rëndësishëm – theksoi drejtori ekzekutiv i “Nomagas”.
Sa i përket interkonektorit me Greqinë, ai shpjegoi se ka pasur disa zhvendosje të vogla, të arsyetuara kohore, në mënyrë që linja interkonektive, përveç gazit natyror, të jetë e përshtatshme edhe për hidrogjen.
– Janë bërë ndryshimet e nevojshme në specifikimet e të gjitha materialeve që do të përdoren, në mënyrë që të jetë i gatshëm për transmetimin e hidrogjenit, dhe kjo është një lajm shumë i mirë, sepse ky projekt nuk është vetëm një lidhje gazi, por edhe një lidhje hidrogjeni ndërmjet dy vendeve. Kjo shkon në përputhje me planin e Qeverisë sonë për ndërtimin e një centrali të madh rajonal në TEC
Negotinë, si dhe një depoje për hidrogjen. Prandaj, mendoj se i plotëson të gjitha kushtet e nevojshme për të qenë një nga projektet më të rëndësishme energjetike në vend – theksoi Rexhepi.
Ai pret që procedurat e tenderimit, të cilat janë në vijim, të përfundojnë nga fundi i shkurtit dhe në gjysmën e parë të marsit të jemi gati për fillimin e ndërtimit, ndërsa deri në fund të vitit 2025 projekti
duhet të jetë operacional.
– Do të mundësojë furnizim jo vetëm nga fqinji ynë lindor, por edhe nga korridori jugor, i cili është jashtëzakonisht i rëndësishëm për diversifikimin e burimeve tona të furnizimit, sepse do të kemi qasje edhe në të gjithë terminalet LNG që aktualisht janë operative në Greqi. Kjo do të jetë një kontribut i madh për furnizimin tonë me gaz natyror, por jo vetëm për ne – me këtë projekt do të mundësojmë
furnizimin edhe të fqinjëve tanë veriorë si Serbia dhe Kosova, dhe sigurisht do të ketë një ndikim të madh në hartën e re të furnizimit për gjithë Evropën Lindore, por edhe për rajonin tonë – theksoi
Rexhepi.
Sa i përket pjesëmarrjes në takimin ministror, ku merr pjesë edhe eurokomisarja për energjetikë, ai tha se është jashtëzakonisht i rëndësishëm, sepse aty përcaktohen drejtimet e zhvillimit, veçanërisht të ndërlidhjes rajonale, ndërsa pas luftës në Ukrainë po ndryshon harta evropiane e furnizimit.
– Përcaktohet edhe plani i veprimit për vitet e ardhshme për zhvillimin e sektorit energjetik në rajon, me rëndësi të veçantë për ndërlidhjen e gazit dhe ndërtimin e infrastrukturës së re për hidrogjen, si dhe linjat interkonektive për energjinë elektrike ndërmjet vendeve, sepse vende të ndryshme kanë burime të ndryshme energjie dhe ndërlidhja rajonale është tejet e rëndësishme, pasi siguron stabilitet në sistem, veçanërisht në energjinë elektrike, por edhe në furnizimin me gaz natyror. Takimi ishte shumë i dobishëm, sepse përcaktohen drejtimet e zhvillimit të sektorit energjetik në Evropën Juglindore dhe Qendrore, dhe sigurisht ishte shumë e rëndësishme edhe për ne që të shprehim qëndrimet dhe prioritetet tona, si për vendin ashtu edhe për gjithë rajonin – shpjegoi Rexhepi.
Në bisedën me korrespondenten e MIA-s nga Athina, ai tha se ishte hapur edhe tema e lirimit të kapaciteteve shtesë në Bullgari, duke pasur parasysh se “Gazprom” ka marrë me qira të gjithë kapacitetin në territorin bullgar.
– Ne kërkuam që të respektohen direktivat evropiane, përkatësisht kapacitetet që janë të rezervuara, por nuk shfrytëzohen, të lirohen, në mënyrë që të kemi më shumë mundësi për furnizim. Ju tashmë e dini se vitin e kaluar u liruan rreth 20 për qind e këtyre kapaciteteve dhe për herë të parë në vend patëm konkurrencë në furnizim. Sigurisht, do të ishte një kontribut i madh për furnizimin tonë nëse do të lirohen edhe kapacitete shtesë, sepse kështu do të mundësohej që më shumë tregtarë dhe furnizues të kenë qasje në këtë linjë dhe më në fund të ketë pavarësi në furnizimin me gaz natyror – shpjegoi drejtori ekzekutiv i “Nomagas”.
Grupi i Punës i Nivelit të Lartë për Ndërlidhjen Energjetike të Evropës Qendrore dhe Juglindore (CESEC) punon për përshpejtimin e integrimit të tregjeve të gazit dhe energjisë elektrike në Evropën Qendrore dhe Juglindore.
CESEC u formua nga Austria, Bullgaria, Kroacia, Greqia, Hungaria, Italia, Rumania, Sllovakia, Sllovenia dhe BE-ja në shkurt të vitit 2015. Më vonë u bashkuan edhe tetë palë kontraktuese: Maqedonia e Veriut, Ukraina, Moldavia, Serbia, Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova dhe Mali i Zi.